Home » Actueel » Column

Kapot gefluisterd

February 2012

“Wouter is een weifelkont”. Dat zeer effectieve frame zullen veel politici, journalisten, woordvoerders en anderen in de Haagse arena niet snel meer vergeten. Het symboliseerde veel van wat er was misgegaan in en rond het vierde Kabinet Balkenende. Volgens Max van Weezel is het kabinet van Balkenende, Bos en Rouvoet kapot gegaan aan gefluister, geroddel en gespin van de ‘Bos-boys’ en de ‘Pretoriaanse garde van het Torentje’.

Max van Weezel schreef het boekje Haagse Fluisteraars naar eigen zeggen in een maand, maar het autoriseren kostte twee maanden. Hij was verbaasd over de openheid van de mannen en een enkele vrouw uit de Haagse achterkamers, maar daarna werd hij geconfronteerd met hun professionaliteit: “goed verhaal, maar ik heb nog een paar kleine suggesties”, waarna alle controversiële passages alsnog geschrapt dreigden te worden. Gelukkig is er nog genoeg overgebleven. Het boekje (87 pagina’s) leest snel weg en schetst een scherp beeld van de volkomen verziekte verhoudingen rondom het kabinet van CDA en PvdA en de relatieve buitenstaander Christenunie. Onder Bos en Balkenende nam het fenomeen politiek adviseur een grote vlucht. Er is in Den Haag wel eens discussie over ‘wie er mee begonnen is’: het CDA of de PvdA. Volgens Van Weezel is het vooral de PvdA geweest die het fenomeen van persoonlijke adviseurs en woordvoerders van bewindslieden naar grote hoogte dreef. En naar zijn mening met rampzalige gevolgen. De laag van adviseurs en woordvoerders was niet langer bezig met het zo goed mogelijk duiden van hetgeen hun bewindsman of –vrouw had gezegd, maar ook met het stelselmatig lekken, beïnvloeden van journalisten en zwartmaken van politici uit ‘het andere kamp’, nota bene de eigen coalitiegenoot.

De opmerkelijke openheid waarmee de ‘Haagse fluisteraars’ Max van Weezel te woord staan, zegt misschien wel iets over de Haagse verhoudingen. Daar waar met name de PvdA onder Bos probeerde continu campagne te voeren op zijn ‘Amerikaans’, blijkt Den Haag in de praktijk toch een veel kleinere wereld dan Washington DC. Van Weezel irriteert zich mateloos aan de afstand die ontstaan tussen ministers en staatssecretarissen en journalisten. Er zitten professionele poortwachters tussen. Maar is dat zo vreemd? De wereld is veranderd. Ook de Haagse wereld die maar een vierkante kilometer groot is. Daarin passen woordvoerders en andere professionals. Wat Van Weezel wel haarscherp laat zien is de schijnwereld die ontstaat als dit proces uit de hand loopt en leidt tot ‘infighting’ binnen het politiek-bestuurlijke systeem. Daar kan een kabinet aan kapot gaan en het doet de geloofwaardigheid van de Nederlandse politiek geen goed.

Ewald van Rooij

Max van Weezel, Haagse Fluisteraars, Balans, 2011, ISBN 978 94 600 33513