De Tour France, dat betekent; wielrennen, mooie plaatjes van het Franse landschap maar ook het tv-commentaar van Herbert Dijkstra en Maarten Ducrot. Dijkstra en – met name – oud wielrenner Ducrot zijn uitvinders van menig nieuw Nederlands woord of uitdrukking. Het blijft echter niet bij woorden. Onbewust zijn de commentatoren grootverbruikers van frames. Daardoor verliezen ze soms hun kritische journalistieke blik.
Frames zijn een communicatietechniek. Bewust en (meestal) onbewust gebruiken we ze dagelijks om gebeurtenissen in politiek, maatschappij en sport te interpreteren en te duiden. Een frame heeft vaak de vorm van een verhaal, met verschillende karakters en een scenario. Dijkstra en Ducrot gebruiken zulke frames vooral als ze praten over de verschillende wielrenners (de karakters) en het koersverloop (het scenario).
Hardrijders en stoempers
Dat werkt bijvoorbeeld zo: Voor Dijkstra en Ducrot is de ene wielrenner een hardrijder, de ander een stoemper en een derde een profiteur die ‘altijd eerst het bordje van een ander leeg eet’. Dat gaat verder dan een beschrijving van het karakter: een ‘hardrijder’ rijdt niet alleen hard, hij is een hardrijder (waar andere renners een voorbeeld aan kunnen nemen). Het gevolg is dat de enthousiaste commentatoren deze renner voortdurend zien hardrijden, en nooit eens rustig koersen in het peloton (wat de renner in werkelijkheid ook regelmatig doet).
Hun commentaarwereld bestaat uit een verzameling van zulke typerende karakters. Neem Thomas Voeckler. In de ogen van Dijkstra en Ducrot is de Fransman een onbetrouwbare renner die anderen het liefst voortdurend ‘kunstjes’ flikt. Een vervelende renner ook in het peloton. Voortdurend wordt Voeckler in dit frame geplaatst. De werkelijkheid wordt daardoor geweld aangedaan maar het publiek weet dat niet. Dijkstra en Ducrot lijken vast te zitten in de frames, ze bevestigen voortdurend het frame en negeren feiten die er buiten vallen. Daardoor komen ze bovendien niet toe aan kritisch commentaar over het wedstrijdverloop.
Rationele Boogerd
Soms verstoort co-commentator Michael Boogerd de geframede karakters van zijn collega’s. Zo zat er in de 15e etappe naar Montpellier een ‘domme renner’ tussen de vluchters, de Rus Ignatiev. Als Ignatiev op 25 km van de finish demarreert wordt direct het frame van ‘domme renner’ opgeroepen: Ignatiev demarreert volgens Dijkstra en Ducrot veel te vroeg, dat is niet slim, zo win je nooit een koers. Maar Boogerd vindt het wel een goed moment, het peloton komt immers snel dichterbij en Ignatievs medevluchters lijken moe. Een logische keuze dus om alleen verder te gaan.
Terwijl Dijkstra en Ducrot vastzitten in de frames, kijkt Boogerd naar de feitelijke situatie. Hij stelt de vastgeroeste frames ter discussie. Zo is de discussie tussen de commentatoren een klassiek conflict tussen framers en rationalisten. Overigens won Ignatiev de 15e etappe niet (en mislukte een solovlucht van dezelfde renner in de slotklim van de 16e etappe).
Opgeslagen in CommunicatieMet de tag(s): communicatie, communicatietechniek, framing